Van 26 december 2014 tot en met 3 januari 2015 werd er een expeditie georganiseerd (een zogenaamde live-aboard, wat betekent dat je de ganse periode op een cruiseboot doorbrengt) naar de zuidelijke Malediven, een gelegenheid die ik in niet aan me wou laten voorbijgaan! Het werd inderdaad een onvergetelijke reis en dankzij de vele aanwezige foto-en video-enthousiasten werd het me mogelijk gemaakt om op deze webpagina een aantal ervaringen te delen. Omdat dit in vele opzichten een uitzonderlijke reis was, heb ik besloten er een aparte webpagina aan te wijden.

Op de vorige pagina kan je de foto's zien die ikzelf gemaakt heb en in de toekomst zullen daar ook foto's (en mogelijk video's) gepubliceerd worden die gemaakt zijn door mededuikers dewelke zo bereidwillig waren om hun materiaal te delen.

De Republiek der Malediven is in feite een eilandengroep in de Indische Oceaan bestaande uit 1190 eilanden waarvan er 202 bewoond zijn en 88 'geschikt' zijn voor toeristen. Het is werkelijk een exotosch paradijselijk oord met overal hagelwitte stranden en een prachtig diepblauwe zee. Op 26 december 2013 startte de reis in Zaventem. Na een vlucht met Etihad Airways arriveerden we daags erna in Malé, de hoofdstad van de Malediven. Omdat het een reis is naar de zuidelijke Malediven nemen we nog een aansluitende vlucht met een typisch (verouderd) schroefvliegtuig van Maldivian Airways dat ons naar Addu brengt waar ons luxe cruiseschip ons opwacht. De Princess Rani is een indrukwekkend schip met een lengte van 35 meter en 4 verdiepingen. Er zijn in totaal 11 tweepersoonskajuiten verdeeld over de eerste en de beneden verdieping. Elke kajuit heeft een eigen badkamer met toilet, douche en een wastafel. Op het 'gelijkvloers' is er een salon van 70 m² met bar, zetels en zelfs een plasma TV! Bij de Princess Rani hoort ook een 'dhoni': een kleinere boot die de ganse tijd meevaart en van waaruit we zullen duiken. Hierop bevinden zich ook de compressoren om de duikflessen te vullen en tijdens dat proces neemt de dhoni wat afstand van het moederschip zodat je niet gestoord wordt door het lawaai van de compressoren. Achter de boot wordt ook nog een kleine sloep meegetrokken voor noodgevallen of snelle verplaatsingen bij aanmeren. En, waar mogelijk, werd een vislijn achter de boot gesleept waarmee meerdere keren een grote vis werd bovengehaald die op deskundige wijze met een slag op het hoofd onmiddellijk uit zijn lijden verlost werd en enkele dagen later op het menu stond. Vissen is hier enkel toegelaten met een vislijn, netten zijn verboden zodat het visbestand in geen geval bedreigd kan worden door overmatige visvangst.

Niet minder dat twaalf mensen 'personeel' staan garant dat je hier op je wenken bediend wordt.

De geplande route gaat vanuit Seenu (Addu Atoll), dat mij voor de eerste keer voorbije de evenaar in het zuidelijk halfrond brengt, naar Gaafu Alifu (North Huvadhoo Atoll) terwijl onderweg regelmatig het anker uitgegooid wordt op verschillende duiklocaties. De kaart hieronder is een foto die genomen werd van een poster in de Princess Rani en geeft de gevolgde tocht weer.

Zondag 28 december 2014

Voor we aan onze doop in de Malediven beginnen worden eerst de 'buddy's' ingedeeld, eerst de 'koppels' die elkaar al van vooraf kenden, en dan degenen die alleen reisden en waarvoor men zich vooral baseerde op de reeds opgedane ervaring. Zo kreeg ik een andere Belgische duiker toegewezen wat achteraf zowat de slechtste keuze bleek te zijn die men had kunnen maken... Bij geen enkele duik zou hij zijn taken als buddy terdege op zich nemen en tijdens de meeste duiken zou ik hem zelfs gewoonweg niet meer te zien krijgen. Vanaf de afsprong ging hij steeds onmiddellijk zijn eigen weg, zich niets aantrekkende van enigerlei andere duiker van onze groep. Het heeft voor mij echter de pret zeker niet kunnen bederven, maar vanuit veiligheidsstandpunt heeft men hier wel serieuze steken laten vallen! Wat er ook van zij, onze eerste duik waarbij ineens alle materiaal nog eens extra uitgetest wordt, doen we op 28 december in de wateren rond Gan Island waarbij we naar het wrak van de British Loyalty duiken. Deze 5583 ton wegende olietanker, gebouwd in 1928 in New Castle, werd tijdens WO II tweemaal getorpedeerd. De eerste maal door een Japanse onderzeëer in Madagascar in mei 1942 waardoor het zonk. Desondanks kon het toch nog geborgen en gerepareerd worden en een tweede maal in maart 1944 in de haven van de Addu Atoll. Het schip werd hierbij zwaar beschadigd maar zonk niet en bleef daar tot januari 1946 in de haven liggen. Toen de Britten zich van Gan terugtrokken werd het schip naar de huidige locatie gesleept en daar door de kanonnen van een Brits oorlogsschip opzettelijk tot zinken gebracht. Tijdens de duik kunnen we dankzij de uitzonderlijke zichtbaarheid goed het 140 meter lange schip in al zijn vergane glorie bezoeken. Het is een rustige duik tot 30 meter diepte en nu we terug gewend zijn aan het duiken en het uitloden e.d. is gebeurd, zijn we klaar voor het 'echte' werk. De ware aard van het duiken in de Malediven ondervinden we tijdens onze tweede duik van die dag op de locatie Maa Kandu, iets meer naar het noorden gelegen. Veel van de duikstekken in de Malediven worden sterk ontraden aan minder ervaren duikers en we ervaren al snel waarom: eens we in het water springen worden we gegrepen door een stroming van jewelste. Het is dan ook nodig om een 'direct descent' te doen: onmiddellijk na de afsprong is het kwestie van zo snel mogelijk naar het diepte duikpunt te gaan om niet al te ver af te drijven. Mensen die het moeilijk hebben met klaren zouden hier zeker problemen mee hebben. Eens beneden leren we het nut van een rifhaak kennen, want daarmee kunnen we ons vasthaken aan het rif en hangen we te bengelen aan het touw als een vlieger in een storm. De ontspanners trillen tussen de lippen en je moet opletten dat je duikbril niet binnen de kortste keren van je gezicht wordt gerukt... Het is enkel dankzij onze rifhaak dat we in staat zijn om wat te kunnen 'stabiliseren' en de omgeving in ons op te nemen. Gelukkig zijn er her en der enkele plaatsen, meestal in de 'schaduw' van een rots, waar de stroming wat minder wordt maar pakweg een kleine meter verder is het opnieuw een echte rollercoaster: kijk maar naar het touw van de rifhaak op de volgende foto:

De oorzaak van deze hevige stroming is de Indische moessoenstroming die langs de eilanden trekt. Deze voert de voedingsstoffen mee en zorgt voor diepe, voedselrijke wateren die een ideale levensomgeving vormen voor het onderwaterleven van klein tot groot. Het is daardoor adembenemend wat voor een omgeving we te zien krijgen! Na korte tijd duiken 5 prachtige manta's op. Nieuwsgierig door onze aanwezigheid blijven deze sierlijke dieren rond ons cirkelen en de video- en fotofanaten maken opnamen tegen een hoog tempo om toch maar geen enkel moment te moeten missen. Een onvergetelijke ervaring, zeker voor iemand als ik die deze unieke dieren voorheen nog nooit was tegengekomen in hun natuurlijke omgeving. Hieronder zie je een foto en kan je een korte video in hoge resolutie van deze unieke ontmoeting zien. Voor de geïnteresserden: je kan me altijd herkennen aan de brede gele zijstreep op de broek van mijn duikpak en ik was toevallig de diepste duiker van de groep zodat ik de dieren prachtig over me heen kon zien zwemmen.

Eenmaal terug aan boord is iedereen door het dolle heen. Maar omdat de zee echt (té) onstuimig wordt met woeste golven besluit de kapitein tijdens de nacht door te varen naar Gaafu Dhaal (Zuid Huvadhoo) atol. Het wordt een nacht van heen-en-weer rollen in bed en alle zaken in de kajuit moeten goed vastgemaakt worden om te vermijden dat ze rond gaan slingeren.

Maandag 29 december 2014

Vandaag doen we opnieuw 3 duiken. Op Foammulah Beyru krijgen we een prachtige schildpad op bezoek en duiken we tot bijna 35 meter diepte. De tweede duik van die dag (tot op 31 meter diepte), toont ons ondermeer de prachtige tafelkoralen van Vaadho. Tijdens de middag vaart de kapitein verder noordwaards en we sluiten de dag af met een rustige derde duik tot op 24 meter diepte op de het Araighata rif, gelegen op Gaaf Alif (Noord Huvadhoo) atol.

Dinsdag 30 december 2014

We blijven op Gaaf Alif en duiken op de locatie Maareha Kun'du. Het wemelt ook hier van het mariene leven en een napoleonvis maakt de duik (tot op 32 meter) tot nog maar eens een mooie ervaring. De napoleonvis hoort bij de lipvissen en kan wel 2,3 meter lang worden met een gewicht van 190 kg. Door het feit dat hij in Azië als delicatesse wordt gezien is deze prachtige diersoort op het moment erg bedreigd, temeer omdat het dier pas na 6 jaar geslachtsrijp is.

De tweede duik van die dag doen we op dezelfde locatie en dit keer krijgen we 2 napoleonvissen en een 5-tal haaien te zien. Dat de sterke stromingen voor verrassingen kunnen zorgen die écht niet geschikt zijn voor onervaren duikers wordt nog maar eens bewezen: op een bepaald punt kom ik in een opwaartse 'waterzuil' terecht die me van 25 meter diepte ineens naar 8 meter diepte katapulteert. Zo snel als het kan daal ik terug af naar 16 meter en blijf daar een tijd hangen om deco te vermijden. Bij het terug opstijgen maak ik nauwgezet alle (nodige) tussenstoppen en kom na een tijdje zonder problemen terug aan de oppervlakte. In ieder geval een heftige ervaring, ook voor de andere duikers die me gezien hadden hoe ik als een raket naar boven werd geschoten. Mijn 'buddy' was zoals steeds, tijdens het hele voorval nergens te bespeuren.

Onze derde duik van die dag zorgt weer voor een super-verrassing! We duiken op Kooddoo Kan'du en laten ons snel zakken tot 33 meter. Daar verankeren we ons met onze rifhaak aan de rand van een diepe afgrond en kijken naar hetgeen er zich op nog geen 15 meter van ons afspeelt. Het wordt een groots WOW moment: na 5 wittiphaaien zien we een 'trein' van grijze rifhaaien die met de stroming meezwemmen. Eén van ons heeft de moed om te beginnen tellen en na een tijdje zit hij al aan meer dan 100 grijze rifhaaien, en dan nog niet gesproken van de wittiphaaien die zich daartussen gemengd hebben. Het is een ongelooflijk schouwspel dat op ieder van ons een blijvende indruk nalaat. Dit is zeker iets om nooit meer te vergeten! Bij het verlaten van onze kijkpost krijgen we nog een grote rog op bezoek en stijgen we op met de nodige tussenstappen omwille van de (gecontroleerde) deco waarin iedereen zich bevindt.

woensdag 31 december 2014

Op deze laatste dag van het jaar zijn we vroeg uit de veren. We willen namelijk op Villingili Beyru naar verpleegsterhaaien duiken. Deze dieren zijn tijdens de nacht actief en brengen het grootste gedeelte van de dag met rusten in een richel of kloof van grotere riffen. Het zijn over het algemeen erg rustige dieren die enkel van zich af zullen bijten als ze zich bedreigd voelen. Direct na de insprong hebben we al succes: 2 grote verpleegsterhaaien met een lengte van een stevige 2,5 meter liggen op een rand van een richel uit te rusten van hun nachtelijke activiteiten. Ze zien er duidelijk erg kalm uit en al snel laten we ons verleiden door met de prachtige dieren op de foto te gaan. Onze belangstelling deert hen duidelijk niet en ze laten het gewillig toe. Het levert in ieder geval unieke foto's op!

Als toemaatje ontwaren we een eindje verderop nog 2 'slapende' verpleegsterhaaien en een 'spanish dancer' maakt de duik (tot 30 meter diepte) helemaal compleet.

Onze prachtige ervaring van de dag voorheen willen we graag nog eens overdoen en we doen onze tweede duik van de dag opnieuw op Kooddoo Kan'du. Weer wordt het een gecontroleerde deco-duik van meer dan een uur tot 31 meter diepte waar we opnieuw onder de indruk komen van de alsmaar voorbijtrekkende trein van grijze rifhaaien en wittiphaaien. En ook ditmaal komt een grote rog ons bezoeken alvorens we de duik beëindigen.

De derde duik van de dag is een rustige driftduik langsheen een steile klif en brengt ons naar 27 meter diepte in Maanagala Faru. Hier krijgen we het gezelschap van een mooie grote schildpad en een ernorme school jackfish (blijkbaar bestaat er geen Nederlands woord voor deze vissoort) die ons even aandachtig lijken te bestuderen als wij hen.

In de late namiddag gaan we aan land op een onbewoond eiland dat zo uit het paradijs kon zijn weggeplukt. Helderwitte stranden en palmbomen die we voorheen alleen kenden uit filmen als 'The Blue Lagoon' vormen hier het toneel.

Omdat het oudejaarsavond is, sluiten we de dag af met een prachtig buffet dat in de loop van de dag is klaargemaakt door de bemanning, maar niet lang na middernacht zoeken we onze kajuiten op om 's anderendaags voldoende fit te zijn voor onze volgende duikervaringen.

donderdag 1 januari 2015

De eerste dag van een nieuw jaar! Omdat het gisteren later is geworden dan de andere dagen besluiten we het wat rustiger aan te doen en doen we opnieuw een driftduik (tot een kleine 28 meter diepte) langs de steile klif van Maanagala Faru. Naast een wittiphaai zien we dit keer een heleboel grote (solitaire) tonijnen die ons komen vergezellen.

De tweede duik op nieuwjaarsdag wordt een volgend bezoek aan Kooddoo Kan'du en ditmaal zien we, naast de 'trein' grijze rifhaaien en wittiphaaien, een grote school barracuda's. Ook dit keer is de stroming weer erg sterk en we maken dus opnieuw gretig gebruik van onze rifhaken om alles te kunnen observeren. Zo krijg ik ondermeer de kans om een remoras (of zuigbaars) te kunnen volgen die naarstig naar een haai zoekt om te kunnen meeliften. Zuigbaarzen voeden zich met de restjes die de gastheer achterlaat en in ruil daarvoor vrijwaren ze deze van parasieten, een mooi voorbeeld van symbiose tussen twee diersoorten. Het is opnieuw een gecontroleerde deco-duik tot 32 meter diepte. We krijgen het deco-duiken in ieder geval stilaan onder de knie!

Omdat we er al dagen achter vroegen bij onze duikgids Musti wil hij op onze vraag ingaan en we sluiten de dag af met een nachtduik (tot op 23 meter diepte) op Migiri Thila. Op die manier kunnen we ook van het nachtleven in de wateren van de Malediven een glimp opvangen en, het hoeft gezegd, een nachtduik heeft toch altijd iets mystieks met al die duiklampen en de allesopslokkende duisternis eromheen. Vooral de grote zwarte slakken zijn erg interessant om te observeren, naast het andere mariene nachtleven natuurlijk.

Vrijdag 2 januari 2015

Dit is spijtig genoeg reeds de laatste duikdag van onze trip... Omdat we morgen redelijk vroeg het vliegtuig hebben, besluiten we wijselijk om vandaag maar 1 duik te doen zodat we geen kunnen problemen krijgen met het vrijgegeven van de overtollige stikstof in ons lichaam achteraf. Het geeft ons ineens de kans om ons materiaal zo goed mogelijk te spoelen en te drogen alvorens het in te pakken voor vertrek.

Het wordt een laatste duik op Kooddoo Kan'du waar we toch nog een keer die imposante haaientrein willen zien voorbijtrekken. We gaan wel tot 31 meter diepte maar sluiten de duik af in een relatief rustig ondiep gedeelte waar we nog een grote murene opmerken. Intussen zijn onze logboeken aangevuld met 15 duiken die stuk voor stuk een geweldige ervaring zijn!

zaterdag 3 januari 2015 t.e.m. dinsdag 6 januari 2015...

Op onze voorziene vertrekdag hadden we er geen idee van kunnen hebben welk avontuur ons nog te wachten stond... Op het voorziene tijdstip werden we met een mini-busje naar Kooddoo Airport gebracht om van daaruit onze vlucht te nemen met het blijkbaar typische schroefvliegtuig van Maldivian Airlines naar Malé.

In Malé hadden we een tussenstop van een aantal uur voor onze vlucht met Etihad Airways naar Abu Dhabi van waaruit we dan een aansluitende vlucht zouden nemen die ons rechtstreeks naar Brussel zou brengen. Dat gaf ons de gelegenheid om rustig de tijd te nemen om wat te gaan eten in een plaatselijk restaurant en om het eiland te bezoeken via een fikse wandeling. Op die manier konden we niet enkel de super-drukke winkelstraatjes bezoeken maar ook een bezoek brengen aan het indrukwekkende momument dat op het eiland is opgericht ter nagedachtenis van de slachtoffers van de tsunami op tweede kerstdag 2004. De 20 metalen bollen symboliseren 20 atollen en het opwaartse design staat voor het rijzende water. Elke vertikale staaf staat voor een van de 82 dodelijke slachtoffers in de Malediven en waarvan de naam in de staaf gegraveerd werd. Van 76 lokale inwoners werd het lichaam nooit teruggevonden.

Toen we ons op het voorziene uur gingen melden in de luchthaven bleken de oorspronkelijke plannen echter compleet overhoop gegooid. Door het uiterst slechte weer in Abu Dhabi was de luchthaven daar gesloten voor onbepaalde tijd. Onze vlucht die ons van daaruit naar Brussel zou vliegen werd afgelast en men had er geen idee van hoe onze terugreis verder zou verlopen. Samen met vele andere reizigers uit andere vakantieoorden werden we in een zijlokaal van de inkomhal gepropt en daar was wachten op verder nieuws het enige wat we konden doen. Natuurlijk hadden vele reizigers hun verplichtingen in het thuisland i.v.m hun job en na enkele uren nodeloos wachten (!) begon bij sommigen de irritatie de overhand te nemen. Uiteindelijk werd ons meegedeeld dat men zou trachten alle aanwezigen te verdelen over verschillende vluchten die dan niet via Abu Dhabi zouden gaan maar sommigen via Londen en anderen dan weer via Parijs of Berlijn. Die laatste route werd ook voor mij voorzien, maar toen bleek dat men me niet kon vertellen hoeveel dagen ik in Berlijn zou moeten wachten op een vlucht naar Brussel besloot ik de reisorganisatie een SMS te sturen met de melding dat ze nu hun organisatie-talent nu pas echt konden tonen. Een aantal reizigers namen echter het zekere voor het onzekere en kozen onmiddellijk voor de hun opgelegde tussenbestemming.

Onze reisorganisatie meldde ons uiteindelijk dat onze ganse groep met een speedboot naar Lankanfinolhu Island op de Noord Malé atol zou gebracht worden, waar we in het super-de-luxe resort Paradise Island Resort & Spa mochten verblijven tot er een oplossing uit de bus zou komen. Toegegeven, de speedboot was uitermate indrukwekkend: plaats voor 20+ personen en superkrachtige motoren waardoor we in een mum van tijd de 9,6 km van luchthaven naar het resort overbrugden.

Superlatieven schieten te kort om de pracht van het resort en zijn omgeving te beschrijven en we waren reeds bij aankomst sprakeloos van de paradijselijke omgeving die ons opwachtte. Dit overtrof werkelijk alle verwachtingen en de naam 'Paradise' is hier zeker op zijn plaats!

Ieder van ons kreeg een strandbungalow (inclusief een grote badkamer met ligbad en douche) die, zoals de naam het aangeeft, direct toegang gaf tot het parelwitte strand. De reisorganisatie had voor ons duidelijk geen kosten bespaard om het ons zo aangenaam mogelijk te maken! Bij aankomst werden we wel verteld dat we constant stand-by moesten blijven voor eventueel vertrek zodra er een oplossing uit de bus kwam. In de tussentijd echter konden we ten volle genieten van alles wat het resort ons te bieden had. Een lange wandeling langs het strand kon natuurlijk niet ontbreken en tussen de maaltijden door konden we de tijd doden door gewoon wat te luieren aan het zwembad. Het is daar dat ik voor de eerste keer kennismaakte met vliegende honden, die boven je hoofd rondvlogen op zoek naar fruit. Of je kon ook gewoon rustig iets gaan drinken in de luxebar en sommigen van ons durfden het zelfs aan om deel te nemen aan de ter plaatse georganiseerde watersportactiviteiten. Onze bagage echt uitpakken zat er echter niet in omdat men ons dag en nacht kon komen ophalen voor vertrek. We werden trouwens meermaals verwittigd dat er onderhandelingen aan de gang waren, maar telkens sprongen die om een of andere reden af en mochten we verder genieten van de alomtegenwoordige pracht en luxe. Om de paar avonden werden de jonge zwartpuntrifhaaien gevoerd aan het einde van de 'promenade' (hierboven op de foto) en ook dat wilden we uiteraard niet missen! In feite waren deze extra dagen van onze vakantie een verademing, enkel spijtig van het feit dat we constant klaar moesten zijn voor een eventueel vertrek. En natuurlijk zat iedereen ook met het probleem dat hun vakantieperiode er intussen opzat. Omdat ik in het onderwijs sta had ik enkel dagen voordien mijn directeur verwittigd die er gelukkig alle begrip bleek voor te hebben, maar de zelfstandigen in onze groep zagen wel een deel van hun inkomsten verloren gaan omdat ze hun zaak niet tijdig zouden kunnen heropenen en hun gemaakte afspraken niet zouden kunnen nakomen.

En zo ging de zaterdag voorbij, en de zondag, en de maandag... tot we tenslotte op dinsdag in de late namiddag het bericht kregen dat we zouden worden opgehaald. En ja hoor, even later werden we naar de luchthaven van Malé gebracht om vandaar met een binnenlandse vlucht naar Abu Dhabi te vliegen. Iedereen was ervan overtuigd dat dit de laatste faze van onze terugreis zou inluiden, maar ook ditmaal bleken er nog de nodige onverwachte verrassingen op het menu te staan. Eens aangekomen in Abu Dhabu bleek namelijk dat een rechtstreekse vlucht naar Zaventem er in geen geval zou inzitten. Meer nog, in feite was nog niets zeker over de manier waarop we terug in België zouden geraken... Na een tijd wachten en over-en-weer geloop in de hoop om meer informatie te verkrijgen, bleek dat er een mogelijkheid bestond om via Dubai, 140 km verder, naar België te geraken. En zo werden we dus met door de reisorganisatie gecharterde privé-taxi's naar de luchthaven van Dubai gebracht. Eens daar aangekomen bleek echter dat het niet mogelijk was om iedereen op een vlucht te krijgen en dus werd het nog maar eens chaos alom. Sommigen konden opnieuw opteren om via Parijs of Berlijn te vliegen en maakten daar dan ook gebruik van. Een groot deel van de rest van de groep kon via Istanboel terugvliegen maar dan bleek het aantal beschikbare plaatsen onvoldoende te zijn... Daarom besloten enkelen het nuttige aan het aangename te paren en gingen in op het voorstel van de reisorganisatie om enkele dagen in Dubai te wachten tot er een vlucht beschikbaar zou zijn. Wat degenen die via Istanboel zouden vliegen betreft, liep alles echter nog steeds niet van een leien dakje. Na het nodige onderhandelen met de vertegenwoordigers van de vliegmaatschappij Etihad (die wel een incheckbalie in Abu Dhabi bleken te hebben, maar geen in Dubai, sic) mochten nog een aantal van onze groep gebruik maken van eerste klasse omdat daar blijkbaar nog enkele lege plaatsen beschikbaar waren. De reisorganisatie had de vrijheid genomen een aantal mensen hiervoor aan te duiden die allemaal leden waren van eenzelfde duikclub, maar dan bleek dat er voor de enige minderjarige (die ook via dezelfde duikclub had ingeschreven) geen plaats was in het vliegtuig tenzij daar een apart ticket voor betaald werd. Hoe dit te verklaren is me een raadsel tot vandaag. In ieder geval, de ouders van deze minderjarige jongen waren niet mee op deze duikexpeditie en hadden een bevriend man doorgegeven als 'tijdelijke voogd'. Via een telefonisch contact met de ouders kreeg hij de toestemming om een ticket te kopen voor tweede klasse. Al bij al, zo kwam het grootste deel van onze groep terecht in Istanboel waar op dat moment een hevige sneeuwstorm woedde, maar gelukkig niet zo erg was dat onze vlucht naar Zaventem afgelast zou worden, anders was er wellicht nog een heel hoofdstuk aan het verhaal van onze terugreis gekomen. En zo landden we uiteindelijk op dinsdag 6 januari, 3 dagen na de voorziene aankomst, om 22u30 in België. Degenen die besloten hadden in Dubai te wachten, zijn na 2 dagen toch ook kunnen vertrekken naar België: eind goed, al goed, oef!

Conclusie: een vakantie om nooit meer te vergeten! En zeker een aanrader voor duikliefhebbers die over de nodige ervaring beschikken: dit is echt een 'must do'!